Μανώλης Σφακιανάκης: «Δεν έχουμε πρόβλημα ανηλίκων, έχουμε πρόβλημα ενηλίκων»!

«Ανήλικοι σε κρίση: Τι συμβαίνει με τους νέους; Παραβατικότητα, εθισμός & επιρροή ψηφιακού κόσμου» το πολύ ενδιαφέρον και επίκαιρο θέμα που συζητήθηκε στο Thermopylae Forum 2026 και οι αλήθειες που ακούστηκαν στο πάνελ από έμπειρους ομιλητές…

Με έντονο προβληματισμό γύρω από τη συμπεριφορά και την ψυχική κατάσταση των νέων, πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του Thermopylae Forum 2026 η 4η θεματική ενότητα υπό τον τίτλο «Ανήλικοι σε κρίση: Τι συμβαίνει με τους νέους; Παραβατικότητα, εθισμός & επιρροή ψηφιακού κόσμου», φέρνοντας στο προσκήνιο ένα πολυπαραγοντικό κοινωνικό ζήτημα με αυξανόμενες διαστάσεις.

Στο επίκεντρο της συζήτησης που διεξήχθη σήμερα Σάββατο 16 Μαΐου στο Καινοτομικό Κέντρο Ιστορικής Ενημέρωσης Θερμοπυλών, βρέθηκε η μεταβολή της μορφής της ανήλικης παραβατικότητας, η οποία εμφανίζεται πλέον πιο βίαιη και σε ολοένα μικρότερες ηλικίες, καθώς και η καθοριστική επίδραση του ψηφιακού περιβάλλοντος στη διαμόρφωση συμπεριφορών και προτύπων. Οι παρεμβάσεις ανέδειξαν τον ρόλο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και των αλγορίθμων στην καθημερινότητα των παιδιών, αλλά και την αδυναμία ή καθυστέρηση των παραδοσιακών δομών, όπως η οικογένεια και το σχολείο, να ανταποκριθούν έγκαιρα στις νέες συνθήκες.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανάγκη πρόληψης και έγκαιρης παρέμβασης, με τους ομιλητές να επισημαίνουν ότι τα φαινόμενα βίας, κακοποίησης και αυτοτραυματισμού δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται αποσπασματικά ή κατασταλτικά, αλλά απαιτούν συντονισμένη δράση και ενίσχυση των μηχανισμών στήριξης των ανηλίκων. Παράλληλα, αναδείχθηκε η σημασία της θέσπισης κανόνων στο ψηφιακό περιβάλλον, καθώς και η ανάγκη ενίσχυσης της ψηφιακής παιδείας και της προστασίας των παιδιών από επιβλαβές περιεχόμενο.

Ο αντιστράτηγος ε.α. ΕΛ.ΑΣ., πρώην επικεφαλής Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος Μανώλης Σφακιανάκης ανέφερε πως: «Δεν έχουμε πρόβλημα ανηλίκων, έχουμε πρόβλημα ενηλίκων που παράτησαν τα παιδιά τους σε αλγόριθμους. Το TikTok ανέλαβε την ανατροφή, το YouTube έγινε ο «πατέρας», το Instagram όρισε την αξία κι εμείς χειροκροτούσαμε που… ησύχασαν τα παιδιά μας. Τώρα απορούμε για την παραβατικότητα. Απορούμε για παιδιά που δεν αντέχουν σε μία απόρριψη. Μην απορείτε, ό,τι σπέρνεις θερίζεις. Πήραμε οθόνες και αδιαφορία, θερίζουμε γενιές σε κρίση. Το ερώτημα είναι εάν έχουμε ακόμα το θάρρος να το παραδεχτούμε. Και όταν ένα παιδί το έχεις αφημένο σε ένα δωμάτιο και «σκοτώνει» όλη μέρα μετέχοντας σε παιχνίδια με διαδικτυακές συμμορίες απορούμε μετά που οι συμμορίες ανηλίκων έρχονται πέριξ μας. Και έχουμε μετά την απαίτηση από το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη να συλλάβει όλους τους ανήλικους, για κάτι που εμείς φέραμε στη ζωή αυτή. Αυτά δεν υπήρχαν παλαιότερα. Μην απορείτε λοιπόν για τίποτα. Η λύση είναι μια: Να αναπτύξουμε κουλτούρα στα σπίτια μας ώστε να αλλάξει αυτό. Δεν μπορεί ένα παιδί να το αφήνεις σε ένα καρότσι όλη ημέρα και να βλέπει βίντεο στο YouTube. Δώστε μεγαλύτερη προσοχή στα παιδιά σας. Δεν είμαστε καταθλιπτικοί, γινόμαστε καταθλιπτικοί».

Η εκπρόσωπος Τύπου της Ελληνικής Αστυνομίας, αστυνόμος Β’ Κωνσταντία Δημογλίδου τοποθετήθηκε λέγοντας ότι «προφανώς και η παραβατικότητα υπήρχε και στο παρελθόν, αλλά έχει αλλάξει εντελώς η μορφή της. Έχουμε πιο βίαια περιστατικά πλέον. Οι ανήλικοι χρησιμοποιούν την βία για να λύσουν μια διαφορά που ουσιαστικά δεν υπάρχει – αυτό προκύπτει όταν φθάνουν στο αστυνομικό τμήμα. Με πολύ μεγάλη ευκολία χρησιμοποιούν όπλα, αιχμηρά αντικείμενα το ένα παιδί απέναντι στο άλλο, έχει κατέβει αρκετά η ηλικιακή ομάδα που συμμετέχει σε αυτά τα περιστατικά και πλέον μας απασχολούν ηλικίες άνω των 12 ετών, έχουμε περιστατικά ακόμα και σε δημοτικά σχολεία. Η Αστυνομία θα έπρεπε να ήταν ο τελευταίος φορέας που θα έπρεπε να ασχοληθεί με τέτοιου είδους περιστατικά. Όταν φτάσει ένα τέτοιο περιστατικό στο Αστυνομικό Τμήμα, έχει χαθεί πολύτιμος χρόνος. Πολύτιμος χρόνος από το περιβάλλον του παιδιού, από την οικογένεια, από το σχολείο, από που βρίσκεται, υπάρχει και μεγαλώνει. Επίσης βλέπουμε πολύ μεγάλη συμμετοχή κοριτσιών σε τέτοιου είδους περιστατικά, κάτι που δε βλέπαμε παλαιότερα. Προφανώς και δεν μπορούμε να μείνουμε με σταυρωμένα χέρια».

Έκανε επίσης μνεία σε δράσεις του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη και της Ελληνικής Αστυνομίας, όπως στην τηλεφωνική γραμμή 10201 την 24ωρη τηλεφωνική γραμμή για την προστασία των ανηλίκων. Η συγκεκριμένη γραμμή έρχεται να ενισχύσει επιπλέον δράσεις ήπιας αστυνόμευσης και ευαισθητοποίησης για θέματα που αφορούν στην πρόληψη και την αντιμετώπιση περιστατικών ανήλικης παραβατικότητας. Μίλησε επίσης και για την εφαρμογή για κινητά τηλέφωνα Safe Youth, που στοχεύει στην ενημέρωση παιδιών και νέων για την προστασία τους από διάφορες μορφές βίας και κακοποίησης και στον εφοδιασμό τους με μία εργαλειοθήκη με σύγχρονες και εύχρηστες δυνατότητες επικοινωνίας με την ΕΛΑΣ. Η συγκεκριμένη εφαρμογή μάλιστα διαθέτει και panic button για να ζητήσουν άμεση συνδρομή από τις αρμόδιες αρχές οι ανήλικοι.

Η ψυχολόγος – συντονίστρια του Εθνικού Κέντρου για την Κακοποίηση και Εκμετάλλευση και Κέντρου Γραμμών Υποστήριξης και Βοήθεια «Το Χαμόγελο του Παιδιού» Σταυρούλα Σπυροπούλου παραδέχθηκε πως «κάθε φορά που καλούμαστε να μιλήσουμε για τα παιδιά χωρίς αυτά, υπάρχει ένα κενό. Τα στοιχεία δείχνουν πως λαμβάναμε αναφορές για κακοποίηση ή παραμέληση παιδιών περίπου 10 την ημέρα το έτος 2025. Περιστατικά αυτοκτονικού ιδεασμού η αυτοτραυματισμών σε δύο παιδιά καθημερινά, σεξουαλική κακοποίηση ενός παιδιού καθημερινά, διαδικτυακούς κινδύνους για ένα παιδί κάθε ημέρα, συμβουλευτική υποστήριξη σε 10 παιδιά καθημερινά για ζητήματα από το πιο απλό όπως ότι «έχω ένα πρόβλημα στο σχολείο μου» έως πολύ πιο δύσκολα ζητήματα που μπορεί να είναι ότι «βιώνω πολύ σοβαρή κακοποίηση στο σπίτι μου».

και η κα Σπυροπούλου συνέχισε: «Επίσης ένα παιδί με τη μητέρα του υποστηρίχθηκε καθημερινά λόγω ενδοοικογενειακής βίας. Με δυσκολία μπορούμε να μιλήσουμε για συμμορίες και θύτες όταν πρόκειται για παιδιά. Πρέπει να μιλήσουμε για τους μηχανισμούς που ήταν εκεί για να στηρίξουν τα παιδιά όταν ήθελαν να κάνουν κακό στον εαυτό τους. Για τους μηχανισμούς που ήταν ή δεν ήταν εκεί, να στηρίξουν τα παιδιά όταν η οικογένεια τους περνούσε μία δυσκολία. Και φυσικά να ορίσουμε συγκεκριμένα το πρόβλημα, γιατί όταν μιλάμε για παραβατικότητα ανηλίκων, δεν υπάρχει μία ενιαία καταγραφή, έχουμε τα στοιχεία που ανακοινώνει η ΕΛΑΣ. Οπότε το μήνυμα που πρέπει να περάσουμε είναι πως θα πρέπει να δώσουμε μεγαλύτερη προσοχή στην πρόληψη, στο βήμα πριν ένα παιδί αποφασίσει να βλάψει κάποιο άλλο παιδί ή τον εαυτό του».

Η κ. Μαρία Λιούτα, δικηγόρος και νομική σύμβουλος του Υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης υποστήριξε πως «τα social media παίζουν καθοριστικό ρόλο πλέον, δημιουργώντας ψυχικές διαταραχές στα παιδιά. Τα παιδιά ζουν μέσα από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, δεν είναι ότι απλώς μπαίνουν στα social media. Μέσω αυτών επικοινωνούν, αλληλεπιδρούν, ψυχαγωγούνται. Για το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης οι δράσεις που κάνουμε, πρωτοπόρα και πανευρωπαϊκά θα πω, είναι προστατευτικές προς τους Έλληνες πολίτες. Έχει δημιουργηθεί εδώ κι έναν χρόνο η ψηφιακή πλατφόρμα, το kids wallet, και έχουμε προχωρήσει στην κατάθεση ενός μινιμαλιστικού νομοσχεδίου που καθορίζει ρητά την απαγόρευση στα social media, σε παιδιά ηλικίας κάτω των 15 ετών».

Ο βουλευτής Φθιώτιδας της Νέας Δημοκρατίας Γεώργιος Κοτρωνιάς, υπογράμμισε πως «δεν μπορούμε να ποινικοποιήσουμε τα νιάτα. Η νεολαία δεν είναι εχθρός της κοινωνίας. Η ορμή, η ενέργεια, η ανάγκη των νέων για αμφισβήτηση είναι υγιή στοιχεία της κοινωνίας. Αυτό που χρειαζόμαστε είναι αλλαγή κατεύθυνσης. Το πρόβλημα δεν είναι η νεανικότητα, αλλά το γεγονός ότι ως κοινωνία αυτό που έπρεπε να κάνουμε είναι να δώσουμε στα παιδιά υγιείς διέξοδος και υγιείς βάσεις. Για εμένα το Α και το Ω ονομάζεται «οικογένεια». Εκεί θα πρέπει να δώσουμε βάση».

Και κατέληξε: «Η οικογένεια είναι ο χώρος που το παιδί μαθαίνει να συναισθάνεται, να αγαπά, να σέβεται και να συνυπάρχει. Όταν η οικογένεια νοσεί, μαζί νοσεί όλη η κοινωνία. Μη μας κάνει λοιπόν εντύπωση που έχουμε αυτά τα αποτελέσματα, γιατί όταν μέσα στην οικογένεια υπάρχει αμέλεια, απουσία, αδιαφορία στο ζευγάρι, θα εξακολουθούν να υφίστανται τα προβλήματα. Χρειαζόμαστε ανασύσταση της ελληνικής οικογένειας, με αρωγό την πολιτεία. Ήταν ένας από τους λόγους που η παρούσα κυβέρνηση δημιούργησε το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας».

Τη συζήτηση συντόνισε η δημοσιογράφος – παρουσιάστρια του Star, Ζήνα Κουτσελίνη, η οποία με τις ερωτήσεις της έθεσε πολλά και σημαντικά ζητήματα που απασχολούν την επικαιρότητα, συζητώντας με τους εκλεκτούς προσκεκλημένους λύσεις για το θέμα που απασχόλησε την 4^η θεματική ενότητα του Forum.